Τα κουρδιστά μολύβια
Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026
Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026
ΕΝΟΤΗΤΑ 16 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ
ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ
Ομάδα 1: Οι Στρατηγοί και η Δόξα των Πολέμων
Στόχος: Να δείξουν την επιθυμία για την ανασύσταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ρόλοι: Ιουστινιανός, Στρατηγός Βελισάριος, Στρατηγός Ναρσής.
Σκηνικό: Πάνω από έναν χάρτη της Μεσογείου.
Διάλογος:
Βελισάριος: «Αυτοκράτορα, οι Βάνδαλοι στην Αφρική νικήθηκαν! Η Μεσόγειος γίνεται ξανά "δική μας" θάλασσα.»
Ναρσής: «Και στην Ιταλία, οι Γότθοι υποχωρούν. Η παλιά Ρώμη θα ενωθεί ξανά με τη Νέα Ρώμη, την Κωνσταντινούπολη!»
Ιουστινιανός: «Αυτό θέλω! Μια αυτοκρατορία, απλωμένη σε τρεις ηπείρους, όπως παλιά.»
Βελισάριος: «Η δόξα σας θα μείνει αιώνια. Οι εχθροί τρέμουν το όνομα του Βυζαντίου!»
Ομάδα 2: Οι Σύμβουλοι και το Κόστος του Πολέμου
Στόχος: Να αναδείξουν τα προβλήματα (οικονομικά, άμυνα ανατολικά) που έφεραν οι πόλεμοι στη Δύση.
Ρόλοι: Ιουστινιανός, Οικονομικός Σύμβουλος, Στρατιωτικός Σύμβουλος Συνόρων.
Σκηνικό: Το θησαυροφυλάκιο του παλατιού.
Διάλογος:
Οικ. Σύμβουλος: «Μεγαλειότατε, το ταμείο είναι άδειο! Οι πόλεμοι στη Δύση κοστίζουν χρυσάφι. Ο λαός δεν αντέχει άλλους φόρους.»
Στρατ. Σύμβουλος: «Και το χειρότερο; Ενώ εμείς πολεμάμε τους Γότθους, οι Πέρσες στα ανατολικά σύνορα ετοιμάζονται για επίθεση. Τα σύνορά μας εκεί είναι απροστάτευτα!»
Ιουστινιανός: «Μα η αυτοκρατορία πρέπει να μεγαλώσει...»
Οικ. Σύμβουλος: «Αν καταρρεύσει η οικονομία, δεν θα υπάρχει αυτοκρατορία για να κυβερνήσετε.»
Ομάδα 3: Ο Τριβωνιανός και οι Νέοι Νόμοι
Στόχος: Να παρουσιάσουν τη νομοθετική μεταρρύθμιση («Ιουστινιάνειος Κώδικας»).
Ρόλοι: Ιουστινιανός, Τριβωνιανός (νομικός), Δικαστής.
Σκηνικό: Μια βιβλιοθήκη γεμάτη με παπύρους.
Διάλογος:
Ιουστινιανός: «Τριβωνιανέ, οι νόμοι μας είναι μπερδεμένοι. Άλλοι είναι παλιοί, άλλοι αντίθετοι μεταξύ τους. Επικρατεί χάος!»
Τριβωνιανός: «Έχετε δίκιο. Γι' αυτό συγκέντρωσα τους καλύτερους νομικούς. Καθαρίζουμε τους παλιούς νόμους και κρατάμε μόνο τους δίκαιους.»
Δικαστής: «Ήδη γράψαμε τον "Πανδέκτη". Τώρα οι νόμοι θα είναι γραμμένοι με τάξη και θα ισχύουν για όλους τους πολίτες.»
Ιουστινιανός: «Σωστά. Ένα κράτος κυβερνιέται με το σπαθί, αλλά κρατιέται όρθιο με τον Νόμο.»
Ομάδα 4: Οι Μεταρρυθμιστές και οι Προνοητικοί Πολίτες
Στόχος: Να δείξουν τα διοικητικά μέτρα (έλεγχος υπαλλήλων, φιλανθρωπία).
Ρόλοι: Έπαρχος, Φορολογούμενος Πολίτης, Υπεύθυνος Δημοσίων Έργων.
Σκηνικό: Μια δημόσια πλατεία.
Διάλογος:
Πολίτης: «Επιτέλους! Ο αυτοκράτορας απαγόρευσε στους τοπικούς άρχοντες να μας κλέβουν. Τώρα οι φόροι πηγαίνουν στο κράτος και όχι στις τσέπες τους.»
Έπαρχος: «Ο Ιουστινιανός διέταξε: Όποιος υπάλληλος αδικεί τους πολίτες, θα τιμωρείται αυστηρά.»
Υπεύθυνος Έργων: «Και δείτε! Με αυτά τα χρήματα χτίζουμε νοσοκομεία, πτωχοκομεία και δρόμους. Η πόλη αλλάζει πρόσωπο.»
Πολίτης: «Αν οι νόμοι τηρηθούν, η ζωή μας θα γίνει καλύτερη.»
Θα ήθελες να σου προτείνω κάποιες ερωτήσεις συζήτησης που μπορείς να κάνεις στην τάξη μετά την παρουσίαση των σκετς;
Ακολουθεί ένα παιχνίδι ρόλων που εστιάζει αποκλειστικά στις αρνητικές συνέπειες, σχεδιασμένο για 4-5 μαθητές:
Παιχνίδι Ρόλων: «Το Άδειο Ταμείο και τα Αφύλακτα Σύνορα»
Χώρος: Η αίθουσα του θρόνου. Ο Ιουστινιανός κάθεται σκεπτικός, ενώ οι σύμβουλοί του τον περιτριγυρίζουν με παράπονα.
Ρόλοι:
Ιουστινιανός: Ο αυτοκράτορας που θέλει να τα προλάβει όλα.
Οικονομικός Έφορος (Θεόδωρος): Υπεύθυνος για τους φόρους και τα έξοδα.
Στρατηγός της Ανατολής: Υπεύθυνος για τα σύνορα με τους Πέρσες.
Αγρότης από την επαρχία (Λουκάς): Εκπροσωπεί τον λαό που υποφέρει.
Αγγελιαφόρος: Φέρνει άσχημα νέα από τη Δύση.
Διάλογος:
Ιουστινιανός: «Η αυτοκρατορία μας μεγάλωσε! Η Αφρική και η Ιταλία είναι πάλι δικές μας. Γιατί βλέπω κατηφείς ανθρώπους στο παλάτι;»
Οικ. Έφορος: «Μεγαλειότατε, το κόστος είναι δυσβάσταχτο. Τα χρυσά νομίσματα τελείωσαν για να πληρώνουμε τους μισθοφόρους στη Δύση. Δεν έχουμε πια χρήματα για να χτίσουμε δρόμους ή να συντηρήσουμε τον στρατό εδώ!»
Αγρότης (με απόγνωση): «Αυτοκράτορα, οι φοροεισπράκτορες μας πήραν και τα τελευταία μας σιτηρά. Οι αγρότες στην ύπαιθρο πεινάνε. Αν συνεχιστεί αυτό, κανείς δεν θα μπορεί να καλλιεργήσει τη γη.»
Στρατηγός Ανατολής: «Και το χειρότερο, Μεγαλειότατε... Ενώ εμείς ασχολούμαστε με την Ιταλία, οι Πέρσες στα ανατολικά βρήκαν την ευκαιρία και επιτίθενται στις πόλεις μας. Τα σύνορά μας εκεί είναι "γυμνά", γιατί όλοι οι καλοί στρατιώτες πολεμούν στη Δύση!»
Αγγελιαφόρος (μπαίνει λαχανιασμένος): «Άσχημα νέα! Στις περιοχές που κατακτήσαμε στη Δύση, οι λαοί επαναστατούν. Χρειαζόμαστε κι άλλους στρατιώτες και περισσότερα χρήματα για να κρατήσουμε αυτές τις χώρες.»
Ιουστινιανός (πιάνει το κεφάλι του): «Ήθελα να κάνω την αυτοκρατορία μεγάλη, αλλά φαίνεται πως την εξάντλησα. Οι πόλεμοι στη Δύση μας άφησαν αδύναμους απέναντι στους εχθρούς της Ανατολής...»
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)