Συντακτικό( είδη προτάσεων, παρατακτική και υποτακτική σύνδεση, προσδιορισμοί))

Διαδραστικές ασκήσεις για όλα

Τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις

Αποστόλης Αγγελόπουλος ~ 1 ~

Τελικές προτάσεις

Τελικές ονομάζονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που φανερώνουν σκοπό.

Οι τελικές προτάσεις εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους να, για να

και έχουν άρνηση μη.

Εκφέρονται με υποτακτική και μερικές φορές με οριστική παρατατικού.

Π.χ. Μακάρι να ερχόσουν να παίζαμε !

 Με πήρε τηλέφωνο, για να βεβαιωθεί ότι θα είμαι σπίτι.

Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές ονομάζονται οι

δευτερεύουσες προτάσεις που φανερώνουν το συμπέρασμα ή αποτέλεσμα

της πρότασης από την οποία εξαρτώνται. Εισάγονται με το συνδέσμους

ώστε, που, ώστε να.

Π.χ. Έβρεχε τόσο δυνατά ώστε δεν μπόρεσα να βγω έξω.

Ήταν τόσο αγχωμένος, που τελικά απάντησε λάθος.

Τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις

Προσοχή:

Δεν πρέπει να μπερδεύουμε τις τελικές προτάσεις που εισάγονται με το να

με τις βουλητικές προτάσεις που εισάγονται με το να.

Το να που εισάγει βουλητική πρόταση δεν μπορεί να αντικατασταθεί με

το για να, ενώ αντίθετα το να μιας τελικής πρότασης μπορεί να

αντικατασταθεί με το για να.

Π.χ. Θέλω να φύγω. (βουλητική πρόταση, αντικείμενο στο ρήμα θέλω, όμως

το να δεν μπορεί να αντικατασταθεί με το για να).

Ενώ στην πρόταση: Ήρθα να παίξουμε. η πρόταση είναι τελική γιατί το να

μπορεί να αντικατασταθεί με το για να.

Τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις

Ασκήσεις στις τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις

Να υπογραμμίσεις τις τελικές προτάσεις:

Οι μαθητές έρχονται στο σχολείο να μάθουν γράμματα.

Οι ψαράδες απλώνουν τα δίχτυα, για να πιάσουν ψάρια.

Τα στάδια χτίζονται, για να αθλούνται οι νέοι.

Πήγαν στο γήπεδο να δουν τον αγώνα.

Προσέλαβαν πολλούς εργάτες, για να τελειώσει έγκαιρα το έργο.

Να υπογραμμίσεις τις αποτελεσματικές (ή συμπερασματικές) προτάσεις:

Βάδιζαν μαζί, ώστε να είναι πιο ασφαλείς.

Έφυγαν τόσο πρωί, που δεν τους είδε κανένας.

Είχε τέτοιο θυμό, ώστε κανένας δεν τόλμησε να μιλήσει.

Έβρεξε τόσο πολύ, που όλοι βράχηκαν.

Ο προπονητής είχε προετοιμάσει τους παίχτες της ομάδας τόσο καλά, που έτρεχαν

ασταμάτητα σε όλη τη διάρκεια του αγώνα.

Ήταν τόσο κακός, ώστε να μην τον θέλει κανένας.

Αναγνώρισε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις που εισάγονται με τον σύνδεσμο να

είναι τελικές και ποιες βουλητικές:

Θέλω να πάμε σπίτι. ( ……………………………….)

Ήρθα να σε δω. ( ……………………………….)

Θα περάσω να σε πάρω. ( ……………………………….)

Θέλω να μου πεις την αλήθεια. ( ……………………………….)

Διαβάζω να γράψω καλά στο διαγώνισμα. ( ……………………………….)

Κρατήθηκα να μη μιλήσω άσχημα. ( ……………………………….)

Έκανα δίαιτα να χάσω κιλά. ( ……………………………….)

Έτρεχε γρήγορα να μας φτάσει. ( ……………………………….)

Φώναζε να τον ακούσουμε. ( ……………………………….)

Τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις

Υπογράμμισε τις δευτερεύουσες προτάσεις και γράψε στην παρένθεση ποιες από

αυτές είναι τελικές και ποιες αποτελεσματικές:

Οδηγούσε βιαστικά, για να μη χάσει το λεωφορείο. ( ……………………………….)

Είχαμε χαθεί τόσο πολύ στους άγνωστους δρόμους, ώστε δυσκολευόταν να βρει τον

προσανατολισμό του. ( ……………………………….)

Του μίλησε τόσο απότομα, ώστε σηκώθηκε κι έφυγε. ( ……………………………….)

Θα πάρω μαζί μου αρκετά χρήματα, για να αγοράσω δώρα. ( ……………………………….)

Ήρθα να μείνω σπίτι σας. ( ……………………………….)

Με κοιτούσε τόσο αυστηρά, ώστε μου κόπηκε η ανάσα. ( ……………………………….)

Παρακάτω δίνονται δύο ανεξάρτητες προτάσεις. Μπορείς να τις συνδέσεις

έτσι ώστε η δεύτερη πρόταση να γίνει εξαρτημένη αποτελεσματική;

Όλο το σχολείο κουράζεται. Είναι όλα έτοιμα στη γιορτή.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Έλειπαν τόσοι δάσκαλοι. Τα σχολεία δε λειτούργησαν.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Είχε τέτοια κίνηση. Όλοι άργησαν στις δουλειές τους.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Τους φόβισαν τόσο. Δε μίλησε κανείς.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Να αντικαταστήσεις τις υπογραμμισμένες φράσεις με εξαρτημένη τελική πρόταση, όπως

στο παράδειγμα:

Ήρθε για την επιθεώρηση των έργων. Ήρθε, για να επιθεωρήσει τα έργα.

Ο σταθμάρχης σφύριξε για την αναχώρηση του τρένου.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Συγκέντρωνε χρήματα για την αγορά σπιτιού.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Κάλεσαν τον μαραγκό για την επισκευή της πόρτας.

……………………………………………………………………………………………………………………………